چگونه اعتیاد خود به فیس‌بوک را تشخیص دهیم؟

دوشنبه 1 خرداد 1391

میانه شما با شبکه‌های اجتماعی چطور است؟!چه مقدار از وقت شما در فیس‌بوک سپری می‌شود؟!آیا پشت سر شما هم حرف‌هایی در مورد اینکه فلانی معتاد به فیس‌بوک شده، زده می‌شود؟آیا مطمئنید معتاد نشده‌اید؟!

اعتیاد در شبکه اجتماعی فیسبوکآیا تا حالا شده گوشه و کنار، دوستان، اقوام و یا خانواده‌تان به شما انتقاد کنند که به فیسبوک معتاد شده‌اید؟ اگر پاسختان مثبت است، تذکر آن‌ها را جدی بگیرید و به راحتی از کنار آن رد نشوید. شاید حرف آن‌ها صحیح باشد و شما معتاد شده باشید!

محققانی در نروژ، 6 نشانه را برای افراد معتاد به فیسبوک کشف و اعلام کرده‌اند. آن‌ها در همین رابطه تستی را طراحی کرده‌اند که به کاربران کمک می‌کند تا میزان وابستگی خود به رسانه اجتماعی را، ارزیابی کنند. جرات دارید در آن شرکت کنید!

این تست که "Bergen Facebook Addiction" نام گرفته است بر اساس 6 معیار مستقل عمل می‌کند. علامت‌هایی که بر اساس آن‌ها میزان اعتیاد به فیس‌بوک تعیین می‌شوند، به طور ساده و خلاصه عبارتند از :

  • آیا شما در مورد اینکه چطور از فیسبوک بهره‌برداری و استفاده کنید، زیاد فکر می‌کنید و برنامه ریزی زیادی انجام می‌دهید؟
  • آیا احساس و کشش ناخودآگاهی شما را وادار می‌کند که بیشتر و بیشتر از فیسبوک استفاده کنید؟
  • آیا هنگام بروز مشکلات شخصی برای فراموش کردن آن‌ها، به فیسبوک پناه می‌برید؟
  • آیا تا کنون سعی کرده‌اید میزان استفاده‌تان از فیسبوک را کاهش دهید و موفق به این کار نشده باشید؟
  • اگر به هر دلیلی به فیس‌بوک دسترسی نداشته باشید و یا از آن منع شوید (البته به جز فیلترینگ که مثل آب خوردن ردش می‌کنید!)، احساس بی‌قراری می‌کنید؟
  • آیا استفاده بیش از حد از فیس‌بوک، تأثیرات منفی بر روی شغل، تحصیلات و ارتباط خانوادگی شما داشته است؟ (البته لازم نیست حتماً همکارتون بهتون بگه معتاد مفنگی! یا مادرتون بگه شیرمو حلالت نمی‌کنم!)

اعتیاد فیس‌بوکی، نوعی اعتیاد به اینترنت و البته یکی مهم‌ترین زیرمجموعه‌های آن شناخته می‌شود... جوانان و افرادی که بیشتر احساس اضطراب و ناآرامی می‌کنند، بیشتر در معرض این خطر هستند... شاید مهم‌ترین دلیل، احساس ترس و ضعف در مواجهه رو در رو باشد...

اگر شما این علائم را دارید به احتمال زیاد به "اعتیاد فیس‌بوکی" دچار شده‌اید! البته مثل تمام اعتیادهای دنیا، شما تنها نیستید و این اعتیاد میان کاربران زیادی شایع شده است.

"در واقع اعتیاد فیسبوکی، نوعی اعتیاد به اینترنت و البته یکی مهم‌ترین زیرمجموعه‌های آن شناخته می‌شود." این مطلب را Schou Andreassen  گفته و در این رابطه احساس نگرانی کرده است. Andreassen  سرپرستی پروژه‌ی اعتیاد فیس‌بوکی را، در دانشگاه Bergen نروژ به عهده دارد. او معتقد است الگوهای تازه و شفافی در رابطه با اعتیاد به فیس‌بوک وجود دارد که معمولاً کاربران به یکی از این الگوها تعلق دارند.

"البته کاربران جوان بیشتر به این قضیه مبتلا می‌شوند." او اضافه می‌کند که "کسانی که در جامعه بیشتر احساس اضطراب و ناآرامی می‌کنند، بیشتر در معرض این خطر قرار می‌گیرند." به عقیده‌ی او، شاید مهم‌ترین دلیل این افراد، احساس ترس و ضعف در مواجهه رو در رو باشد. آن‌ها به فیس‌بوک رو می‌آورند چون آن‌جا برقراری ارتباط به مراتب ساده‌تر و راحت‌تر از اجتماعات واقعی است.

احتمال ابتلا به اعتیاد فیس‌بوکی، در افرادی که معمولاً در زندگی شخصی خود سازماندهی و انسجام بیشتری دارند، کمتر است. این افراد اغلب فیس‌بوک را به عنوان بخشی از ارتباطات اجتماعی خود در کار و زندگی تلقی می‌کنند. اما زنان در این رابطه بیشتر مورد تهدید هستند و این شاید به دلیل طبیعت اجتماعی فیس‌بوک باشد.Andreassen  اضافه می‌کند که "تحقیقات به ما نشان داده است اعتیاد به فیس‌بوک، با برون گرایی افراد نیز ارتباط مستقیم دارد."

این تحقیق بر روی 423 دانش آموز و دانشجو صورت گرفته که 227 نفر آنان را زنان و 196 نفر را مردان تشکیل داده است.

علیرغم تلاش‌های Andreassen و تیم او و با وجود تحقیقات دیگری که سعی دارند نقش اینترنت و وابستگی افراد به آن را هشدار دهند، کماکان افراد زیادی هستند که این یافته‌ها را قانع کننده نمی‌دانند.

"در برخی موارد چند دلیل در کنار یکدیگر، باعث بروز مشکلات این چنینی می‌شود. به طور مثال اضطراب، افسردگی و یا اختلالات روانی دیگر به طور همزمان، باعث بروز مشکلات زیادی می‌شوند و شاید همه‌ی این مشکلات به اشتباه ناشی از اینترنت تلقی شود." Ronald W. Pies یکی از اساتید و متخصصین علوم روان شناختی در دانشگاه Tufts ، در گفتگویی با LiveScience در مورد مقاله‌ای که در سال 2009 منتشر شده این را گفته و ادامه داده است که : "آیا با وجود اختلالات روانی متعدد، هنوز هم نیازی به ساخت اختلالاتی جدید داریم؟! شاید اینترنت را گزینه‌ای مناسب برای این موضوع گیر آورده‌ایم و کاسه کوزه‌ها را سر آن می‌شکنیم!"

البته این به این معنا نیست که Pies به طور کلی اختلال آور بودن و مشکل‌زا بودن اینترنت را رد می‌کند، بلکه او معتقد است باید در این رابطه تحقیقات بیشتر و با دقت بالاتری انجام شود.

"شاید هم نهایتاً ما به این نتیجه برسیم که اعتیاد یک اختلال روانی مستقل برای خودش است. ولی برای این ادعا باید ابزارهای قدرتمند تحقیقاتی را به کار بگیریم و دلایل و نمونه‌های مطمئن و دقیق تری ارائه کنیم. شاید از علم ژنتیک و عناصر دیگر مربوط به این حیطه هم بتوان کمک گرفت و علاوه بر تشخیص عوامل ابتلای افراد به این بیماری، راه‌های نجات را نیز پیدا کنیم."

نتایج تحقیقات Andreassen و تیم او در مجله‌ی گزارشات روان شناسی منتشر شده است که جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد اعتیاد فیسبوکی و تست طراحی شده مربوطه، می‌توانید به آن مراجعه نمایید.

 


حسن چلونگر
 
تعداد مقالات 243 عدد
       
کپی رایت