کریستوفر لیان؛ نویسنده کتاب «موبایلیزه کردن وب سایت»، در رابطه با چگونگی ارائه نسخه ای از وب سایت موجود خود بر روی موبایل، بدون نیاز به طراحی مجدد، به بیان نکاتی مهم پرداخته است.

طی سالیان اخیر در کنفرانس‌های متعددی در حوزه طراحی وب موبایل حضور یافته و پیشرفته‌ای این زمینه را دنبال کرده‌ام. اگر شما هم از علاقمندان این حوزه هستید، حتماً تا کنون در مورد تکنیک‌های جدید ارائه وب سایت بر روی موبایل، درس‌ها و مطالبی آموخته‌اید.

مشکل بزرگ این حوزه برای طراحان، طراحی مجدد و شروع از نقطه صفر است. برخی از ما در منزل خود مشغول انجام امور نگهداری و به‌روزرسانی پروژه های مختلف بوده و یا مسئولیت تک پروژه ای بزرگ را بر عهده داریم. آیا مشتریان و صاحبان این وب‌سایت‌ها، که همگی به داشتن نسخه موبایل وب سایت خود، علاقه‌مند هستند، حاضر به در اختیار گذاشتن زمان و منابع مالی لازم برای انجام پروژه‌هایی از این دست هستند؟

بوستون گلوب یکی از زیباترین طرح‌های استفاده شده برای نسخه موبایل را داراست. اما فرایند اجرایی شدن آن، با استفاده از مشاوران خبره و پس از گذشت چندین ماه، امکان پذیر شد.

شاید شما نیز با احساسی شبیه به عدم علاقه به شروع طراحی تازه وب سایت بر روی موبایل را تجربه کرده باشید. دن سدرهولمز نظرات جالبی در این باره دارد: ایجاد نسخه موبایل برای وب سایت‌های کنونی از دید طراحان کاری دشوار و پیش بینی نشده است. ما در پروژه dribbble نیز با این مشکل روبرو بودیم. اما پس از کلنجار فراوان، بر نگهداری کدهای قدیمی و تعمیم دادن آن‌ها به ورژن موبایل وب سایت مصمم شدیم. در شرایطی که زمان، منابع و سرمایه های مورد نیاز در دسترس باشند، می‌توان در مورد تغییرات گسترده در پروژه سخن گفت. اما در شرایط فعلی، اولویت بر پیشبرد طرح موجود و استفاده بهینه از آن قرار خواهد گرفت.

اگرچه کمیت سایت‌هایی که به سمت داشتن نسخه موبایل پیش می‌روند، قابل ذکر هستند، تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان می‌دهد که تعداد وب سایت‌هایی که کماکان قابلیت نمایش بر موبایل ندارند، بسیار زیاد است. از 1000 وب‌سایت برتر کشور، 40% دارای نسخه موبایل هستند. در مقیاس 10000 وب سایت برتر، این رقم به 30% کاهش یافته و در 500000، این درصد به 19 تقلیل یافته است. این ارقام نشان می‌دهد که طراحی وب موبایل در میان طراحان هنوز جدی گرفته نمی‌شود. بنابر نتایج تحقیقاتی که توسط dotmobi صورت گرفت؛ می‌توان گفت که تقریباً 50 درصد از کاربران وب موبایل، در نتیجه تجربیات ناموفق خود در بازدید از وب سایت‌های فاقد نسخه موبایل، هرگز به این وب سایت‌ها باز نمی‌گردند و 57 درصد از آنان، حاضر به پیشنهاد این صفحات اینترنتی به دوستان خود نیستند.

بنابراین چه می‌توان کرد تا با انجام یک سری از فرایندهای توسعه ای ناچیز، امکان ورود کاربران از طریق موبایل را به وب‌سایت فراهم نمود؟ در این رابطه ممکن است نیاز به ایجاد تغییرات در ابعاد صفحه داشته باشیم، ناوبری وب‌سایت را منطبق بر سیستم لمسی گوشی موبایل، تنظیم نموده و یا اندازه فونت‌ها و تصاویر را تغییر دهیم. این‌ها تغییراتی کلی هستند که بر ظاهر وب سایت کنونی شما اعمال خواهند شد. به خاطر داشته باشید که این کار، تنها شامل مدل‌سازی مجدد وب سایت موجود شما خواهد شد و شما را از ایجاد یک وب‌سایت از نقطه شروع بی نیاز می‌کند.

در صورتی که در نظر دارید تا در آینده، نسخه ای کامل و جامع برای نسخه موبایل وب‌سایت خود طراحی کنید، اما زمان و امکانات لازم را در حال حاضر در اختیار ندارید، انجام تغییرات جزئی ذکر شده در بالا می‌تواند به خوبی نیاز فعلی شما را برآورده سازد. بعلاوه اینکه شما قدم‌های اولیه در این راستا را به محکمی برداشته، امکان تجربیات بهتر برای کاربران وب موبایل خود فراهم کرده و به کسب و کار خود رونق بیشتری بخشیده‌اید.

طراحی موبایلیزه dribbble، نمونه ای از وب‌سایت‌هایی است که فقط با توسعه طراحی وب‌سایت و ایجاد انطباق‌های لازم برای استفاده در پلتفرم موبایل پدید آمد و کاربر کماکان از محیط مطلوب و کاربری آسان آن لذت می‌برد.

وقتی سخن از طراحی به میان می‌آید، ذهن اغلب طراحان، ناخودآگاه به سوی شروع از صفر و ایجاد یک پروژه از نقطه شروع معطوف می‌گردد. اما تجربه توسعه، فرصتی است برای بروز خلاقیت‌ها و موجب ایجاد احساس رضایت از نتیجه کار خواهد شد.

دانشجویانی که به عشق کار طراحی منازل وارد رشته های دانشگاهی مرتبط، همچون معماری می‌شوند، در نهایت پس از گذراندن دوره های لازم به هدف خود دست یافته و با عنوان مهندس معمار در جامعه شناخته خواهند شد. افراد دیگر با انواع تخصص‌های لازم برای کار ساخت‌وساز نیز به همین شکل، پس از طی مشقاتی خاص با علاقه ورود به کار ساختمان، به این کار وارد می‌شوند. اما دلیل علاقه آنان در چیست؟ به احتمال فراوان، آنان نیز به مانند طراحان وب به شوق ساختن و خلق تجربیات جدید، به حرفه خود روی آورده‌اند.

اما به خاطر داشته باشیم که شلوغی کسب و کار مهندسین معمار، نه فقط به خاطر شرکت در پروژه های جدید، بلکه به دلایل مهم دیگری همچون، شرکت در فرایندهای نوسازی مجدد و پروژه های توسعه است.

بنابراین لازم است بدانیم که نوسازی یک پروژه قدیمی، نه تنها به عنوان یک پروژه قدیمی با پوسته ای جدید شناخته نمی‌شود، بلکه می‌تواند مجموعه ای از کاراکترها و مشخصه های منحصر به فردی باشد که شباهتی به قبل از شروع آن نداشته است.

در هم شکستن طول و عرض‌های ثابت و داینامیک شدن ابعاد

در فرایند موبایلیزه شدن وب سایت‌ها در قرن بیست و یکم، ابعاد ثابت و غیر قابل تغییر، جای خود را به تغییرات اجتناب ناپذیر می‌دهند.

اگر شما نیز به فرایند بهینه سازی وب سایت برای موبایل (: همان موبایلیزه شدن) علاقه‌مند هستید و اگر وب‌سایت شما پیشاپیش در طرح ریزی خود از CSS و از زبان علامت گذاری HTML بهره می‌برد، می‌توانید به سادگی، موبایلیزه شدن آن نیز را تجربه کنید. حتی اگر از طرح‌های ثابت و ظاهراً غیر قابل تغییر استفاده نموده‌اید، کماکان نگران ایجاد تغییرات نباشید. چرا که ثبات این طرح نیز با تبعیت از سلسله قوانین خاصی به وجود آمده که قابل تغییرند.

ابعاد ثابت CSS از دو اصل پیروی می‌کند:

1 – از روشی سیستماتیک برای سازماندهی فضای دوبعدی صفحه بهره می‌برد. این روش، واحد های اندازه گیری گرید ها را تعیین می‌کند.

2 – از سیستمی نام محور استفاده می‌کند که می‌تواند به عنوان کلاس‌های CSS شناخته شود (البته تا جایی که قوانین وب اجازه دهد).

بنابراین برای موبایلیزه کردن یک وب سایت با ابعاد ثابت، تنها کافی ست اندازه های متفاوتی به عناصر HTML موجود بر وب سایت خود داده و آن‌ها را برای فرایند انطباق و بهینه سازی برای موبایل آماده نمایید. این روش را می‌توانید در دیگر مراحل کار (طرح کلی، ناوبری، آماده سازی ابعاد برای چاپ، تصاویر و فرم‌ها) نیز یک به یک، به کار بندید.

در انجام این مراحل در خواهید یافت که محتوای وب در صورت استاندارد بودن، تا حدود زیادی انطباق پذیر و منعطف است.

نمونه رو به رو، نسخه موبایلیزه شده وب سایت «طراحی در فنلاند» است.

پس از فراگیری محدودیت‌ها و تکنیک‌های کار بهینه سازی وب سایت برای موبایل، توانایی‌های شما در انجام این کار افزایش یافته و با تجربیات خود می‌توانید کارهای هرچه بیشتری انجام دهید. پس از اتمام کار می‌توانید، وب سایت را از دیدگاه کاربران بسنجید و در صورت نیاز تغییرات بیشتری در پروژه به وجود آورید. پس از گذشت زمان و در صورت برآورده نشدن نیازهای شما از طریق موبایلیزه شدن وب‌سایت، می‌توان گفت زمان ساخت یک وب‌سایت جدید موبایل محور فرا رسیده است. اما معتقدم در صورتی که تمامی فرایندها را به صورت استاندارد انجام داده باشید، هیچ گاه به این مرحله نخواهید رسید.

در صورتی که کار طرح، ناوبری و تجربه کاربر را به جدّیت دنبال کنید، درس‌های خوبی گرفته و فرایند طراحی مجدد برای شما لذت بخش خواهد بود. روش‌های ارائه مطلوب محتوا بر روی پلت فرم موبایل را به خوبی بیاموزید تا تفاوت‌های محیط آن با صفحات نمایش بزرگ دریافته و نتایج کار خود را به آنچه می‌خواهید نزدیک کنید. در ضمن همیشه از همکاران و بازدیدکنندگان بخواهید تا با ارائه نظرات، شما را از بازخوردهای احتمالی محیطی آگاه کنند.

نگاه به این قضیه را می‌توان از زوایای مختلفی بررسی نمود. به طور مثال تصور کنید؛ شما برای یک سفر هوایی آماده می‌شوید و مجبورید تمامی وسایل خود را در یک چمدان کوچک جا دهید، در این صورت شما موظف به تعیین اقلام ضروری مورد نیاز در سفر هستید، در حالی که تخمین فضای چمدان و ظرفیت آن را نیز در نظر خواهید گرفت و بر اساس این محدودیت، اقدام به جمع آوری وسایل خواهید کرد.

در توسعه وب‌سایت برای قرار گیری بر پلتفرم موبایل نیز، می‌توانید به چگونگی جا دادن محتوا در فضایی کوچک‌تر عادت کنید. به گلچین اقلام مورد نیاز بپردازید و اقلامی که در عین کوچکی، اهدافی بزرگ دارند. با در نظر گرفتن محدودیت‌های خود در این فضای جدید، کافی ست به هدف گذاری دقیق محتوا بپردازید. متأسفانه هنوز بخش بزرگی از وب به اهمیت رسانه موبایل پی نبرده و میل چندانی به عملیاتی کردن آن ندارند. اگرچه دلیل عمده این بی میلی، آشنا نبودن با روش‌های اجرا و سادگی کار موبایلیزه شدن وب سایت‌های استاندارد است.

آیا شما به فکر بستن چمدان خود افتاده‌اید؟

برای اطلاعات بیشتر در مورد موبایلیزه کردن وب سایت و دریافت کتاب کریستوفر لیان در این زمینه به آدرس زیر مراجعه کنید:http://www.mobilizingwebsites.net